Nieuwste artikelen

• Oreons — 19 september 2026
• Van temperatuur naar thermo — 19 september 2026

Twee boeken

Fysica

Roos zoekt naar beschrijvingen die zo klassiek en zo zuinig mogelijk zijn. In Maakt de klassieke fysica haar retour? zet hij Newton en Maxwell naast quantumfysica en relativiteit, en naast Bohm, Giese en zijn eigen oreonhypothese. Concurrerende theorieën hoeven elkaar niet uit te sluiten; Ockhams scheermes mag later snoeien.

• Oreonhypothese — kernen uit elektrisch negatieve, neutrale en positieve oreons. Ook het interview over die hypothese.
• Fotonmetrie — fotometrie zonder candela, lumen en lux; watt en W/m² moeten volstaan, de candela is overbodig.
• Tetrologie — vier basisdimensies (lengte, tijd, massa, stroomsterkte) plus een eenheiddimensie; mol, temperatuur en lichtsterkte zouden afgeleid zijn.
• Quantumfysica in grote lijn, Licht is zwaar, Zwaartekracht en zo, De calorie is antiek, elektrische stroom.
• Film: supervloeibaar ‘helium’ (circa 15 minuten).

Volledig overzicht: menu fysica.

Wiskunde

In Wat is wiskunde? is wiskunde een spel met regels én een geheimtaal: iedereen kan het leren, een ‘wiskundeknobbel’ is frenologie. Daarna volgen puzzels, ontbindingen en meetkunde.

• e, i, π en −1 · priemgetallen · delen door nul
• altijd deelbaar door 271 · 81 is prachtig · faculteiten
• parabolen · rechte van Euler · snijpunten en raaklijnen
• rare klokken · goocheltruuk · de wiskundige (mopje)

Volledig overzicht: menu wiskunde.

Filosoferen

Wat is waarheid? begint met vier mensen rond een kopje: allemaal spreken ze de waarheid, allemaal zien ze iets anders. Absolute waarheid bestaat niet; voorzichtig dus met het woord leugenaar. Elders: wonderen, bewijs, vrije wil, toeval, niets.

• Basisregels · bewijsvoering · redeneren
• Bestaan wonderen? · vrije wil · toeval en causaliteit
• Niets · meer dan we waarnemen · science en fiction
• Kunst · mooi of lelijk · superleugens

Volledig overzicht: menu filosoferen.

Astronomie

Zon en maan lijken vanaf hier toevallig even groot — een halve booggraad. Daarom bestaan totale én ringvormige zonsverduisteringen. Een ringvormige maansverduistering kan de natuur niet maken; met een muntje voor je oog wél. Zie Ringvormige maansverduistering? en toeval bij een zonsverduistering.

• Indirecte verlichting van de maan
• Kalenders
• menu astronomie

Aarde

Wat we onder onze voeten kunnen afleiden: seismiek, lagen, het inwendige. Het vakmenu is kort, het stuk zelf niet.

• Het inwendige van de aarde
• menu aarde

Chemie

Twee korte stukken, onder meer over ademhaling en massa, en een puzzel met metalen.

• Afvallen door te ademen
• 20 metalen, puzzeltje
• menu chemie

Maatschappelijke aspecten

Ethiek, verkeer, gezondheid, Groningen, circus en andere stukken die buiten het schoolvak vallen.

• Ethiek · alcohol en verkeer · objectieve gezondheid
• Gronings verwijt · circus · workaholic
• het hele menu maatschappij

Wetenschap algemeen

Wetenschap algemeen houdt de methode klein: kiezen, waarnemen, ordenen, hypothese, toetsen. Samenwerken helpt tegen denkfouten, maar kan op ruzie uitlopen. Koude kernfusie (1989) is het voorbeeld van een resultaat dat niet reproduceerbaar was. Huygens’ golven en Newtons lichtkogels kregen na twee eeuwen allebei gelijk — één geleerde verafgoden is dus knullig.

Monotheïsme en wetenschap

Geloof naast diezelfde methode: bestaan, begin, wetten, messias, Jezus, Paulus.

• Verantwoording · Bestaat God · In het begin
• Jezus · Paulus · De waarheid
• menu monotheïsme en wetenschap

English version of this site

Open the English version → main table of contents. Franklin Roos (say Roes, sharp s, no final e) taught mathematics and physics in Leek after studying physics in Leiden. Start with the author, then physics (oreon hypothesis, photonmetry, tetrologic), mathematics, philosophy, astronomy, chemistry and earth.

Reageren

Schud uw wijze hoofd, raak opgewonden, of stuur een verbetering. Franklin vraagt het zelf in Ketak: mail naar efdeeroos@gmail.com.